Kopopleiding; in één jaar je bevoegdheid
Een kopopleiding is een eenjarige, voltijdse lerarenopleiding (hbo). Het is bedoeld voor mensen die al een bachelor hebben afgerond die direct aansluit op een schoolvak (bijvoorbeeld Geschiedenis of Wiskunde). Je plaatst als het ware een 'pedagogische kop' op je bestaande vakkenis. Na afloop heb je een tweedegraads bevoegdheid.
De snelste route naar de klas
Heb jij net je diploma op zak (of al een paar jaar werkervaring) en wil je het onderwijs in? Dan is dit de snelste route. Omdat je de vakinhoud al beheerst, focus je in dit jaar volledig op didactiek, pedagogiek en stage lopen.
Wanneer mag je starten? (Verwantschap)
Je kunt niet met elk diploma een kopopleiding doen. Jouw vooropleiding moet op de landelijke verwantschapstabel staan. Enkele voorbeelden:
Voorbeelden Toelating
- Bachelor Journalistiek → Leraar Nederlands
- Bachelor Bedrijfseconomie → Leraar Economie
- Bachelor Bouwkunde → Leraar Techniek
- Bachelor Engels → Leraar Engels
Wat als mijn diploma niet past?
Staat jouw opleiding er niet tussen (bijv. Communicatie of Psychologie)? Dan is de kopopleiding vaak niet mogelijk. Je kunt dan kijken naar de verkorte deeltijd Pabo of een reguliere deeltijd lerarenopleiding (2-3 jaar).
Verschil Kopopleiding vs. Zij-instroom
Dit is de meest gestelde vraag. Beide duren kort, maar de status is anders:
| Kenmerk | Kopopleiding | Zij-instroom in Beroep |
|---|---|---|
| Jouw status | Student (ingeschreven bij hogeschool) | Werknemer (in dienst bij school) |
| Inkomen | Studiefinanciering (DUO) | Salaris (minimaal schaal LB) |
| Kosten | Wettelijk collegegeld | Opleiding betaald door school |
| Verantwoordelijkheid | Stage (begeleid) | Direct zelfstandig voor de klas |
Heb je al een master afgerond? Dan betaal je voor een tweede studie vaak het (hoge) instellingscollegegeld. Echter, voor opleidingen in het onderwijs en de zorg geldt vaak een uitzondering, waardoor je toch het lage wettelijke tarief betaalt. Check dit altijd bij DUO of de hogeschool.
Wat mag je met dit diploma?
Na de kopopleiding ben je tweedegraads bevoegd. Dit betekent dat je les mag geven aan:
- Het vmbo (alle klassen).
- De onderbouw van havo en vwo (klas 1 t/m 3).
- Het mbo (als docent algemene vakken).
Veelgestelde vragen
Krijg ik salaris tijdens de kopopleiding?
Nee, in de basis niet. Je bent student en hebt recht op studiefinanciering (als je daar nog recht op hebt). Soms bieden scholen wel een stagevergoeding aan. Wil je direct een volledig salaris verdienen? Dan is het zij-instroomtraject wellicht een betere optie, maar daar zijn de toelatingseisen strenger.
Kan ik de kopopleiding in deeltijd doen?
De kopopleiding is officieel een voltijd studie van 1 jaar. Sommige hogescholen bieden spreiding aan (bijvoorbeeld over 1,5 of 2 jaar), zodat je ernaast kunt werken. Dit verschilt per instelling.
Is het zwaar?
Ja, het wordt vaak ervaren als een intensief jaar ("pressure cooker"). Je moet in één jaar tijd leren lesgeven, klassenmanagement onder de knie krijgen en vakdidactiek leren. Je moet dus fulltime beschikbaar zijn voor studie en stage.